Official website for FILMAX : นิตยสารภาพยนตร์รายเดือนคู่มือคอหนัง
Home l Contact Us l About Us l Follow us on : Facebook Twitter
FILMAX

น้ำตาลแดง ตอน ปรารถนา ถนนสายนี้ชื่อปรารถนา

กำกับ/เขียนบท: กิตติยาภรณ์ กลางสุรินทร์ แสดง: ลักขณา วัธนวงส์ศิริ, วรินทร ญารุจนนท์, วาสนา ชลากร

 

            แม้พระราชบัญญัติภาพยนตร์ พ.ศ. 2551 จะเริ่มมีการบังคับใช้ให้มีการจัดระดับอายุผู้ชมภาพยนตร์ให้กับหนังที่ฉายในประเทศไทยมาเป็นเวลากว่า 1 ปีแล้ว (นับตั้งแต่เดือนสิงหาคม ปี 2552) แต่มาตรฐานต่อการให้เรตหนังแต่ละเรื่อง และการตรวจอายุก่อนเข้าชมที่ยังแสดงให้เห็นความเอาแน่เอานอนไม่ได้ ประกอบกับการที่ในตัวกฎหมายยังสามารถให้มีการเซ็นเซอร์หนัง ก็ยิ่งส่งผลให้ผู้คนไม่รู้สึกตื่นตัวกับเรื่องการจัดเรตหนังแต่อย่างใด ดังเรื่อง นาคปรก หนังไทยที่สะท้อนเรื่องอื้อฉาวในวงการสงฆ์ซึ่งถูกยกเป็นกรณีตัวอย่างของการพิจารณาระดับอายุผู้ชม กระนั้นการที่หนังตัดสินใจเพิ่มการขึ้นบทสรุปปิดท้ายของเรื่องให้ตัวงานสะท้อนกฎแห่งกรรมแบบ “ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว” ก็ทำให้แง่มุมน่าสนใจถึงแก่นแท้ของพุทธศาสนาในเรื่องถูกลดทอนลงไปอย่างน่าเสียดาย และส่งผลให้แทบไม่มีการพูดถึงประเด็นดังกล่าวไปในที่สุด

            นอกเหนือจากการเมือง หรือการนำเสนอความอื้อฉาวในวงการต่าง ๆ อันเป็นเรื่องต้องห้ามของการสร้างหนังไทยมาเป็นเวลานาน การนำเสนอประเด็นเรื่องเซ็กซ์ผ่านแผ่นฟิล์ม ก็ดูจะเป็นงานอีกประเภทที่หมิ่นเหม่ต่อการถูกเซ็นเซอร์หรือถูกวิพากษ์วิจารณ์ในระดับรองลงมา น้ำตาลแดง หนังอีโรติกของไทยที่ประชาสัมพันธ์ตนเองในแง่มุมเรื่องเซ็กซ์อย่างเต็มตัว รวมถึงเนื้อหาที่กล้าจบหนังด้วยตอนที่มีลักษณะปลายเปิด น่าจะช่วยให้ผู้ชมได้ถกถึงเซ็กซ์ในแง่มุมที่หลากหลายมากกว่าเป็นแค่เรื่องที่น่าอาย ซึ่งต่างจากกรณีอย่าง ผู้หญิงห้าบาป 2 ที่ฉายไปแล้วก่อนหน้าเพราะงานชิ้นนี้มีโทนที่ดูจริงจัง และเน้นเรื่องทางเพศที่น่าสนใจกว่า

            น้ำตาลแดง เป็นหนังประเภทที่เรียกว่า Omnibus Film หรือหนังที่รวมหนังสั้นหลายเรื่องในแนวทางเดียวกันมาฉายร่วมเป็นหนังหนึ่งเรื่อง อันที่จริงแล้วตัวหนังเองถูกเงื่อนไขหลายอย่างทางการตลาด ทำให้เจตนาเดิมมีความเปลี่ยนแปลงไปบ้าง จากเดิมที่ทำมา 6 ตอนเพื่อฉายภาคเดียว ได้ถูกแบ่งออกเป็น 2 ภาคแทน เพื่อให้ฉายภาคละ 3 เรื่อง และเพิ่มหนังเปิดเข้าเรื่องที่มีขนาดสั้นใส่ในตอนต้นเพื่ออธิบายภาพรวมของเรื่อง

            โดยรวมงานทั้ง 4 เรื่องในหนังภาคแรกมีคุณภาพลดหลั่นกันไป หากจะให้สรุปสั้น ๆ ตอนเปิดเข้าเรื่อง (กำกับโดยผู้ใช้นามแฝงว่า คอฟฟี่ปริ๊นซ์) มีปัญหาจากบทสนทนาที่เหมือนภาษาเขียน และใส่ฉากเซ็กซ์ที่ดูโฉ่งฉ่างกว่าหนังสั้นทั้งสามชิ้น จนกลายเป็นเหมือนส่วนเกินมากกว่าตัวช่วยเพิ่มมิติให้กับเรื่อง ที่เหลือคือการตีความเรื่องเซ็กซ์ที่แตกต่างกันทั้งมุมมองและแนวคิด ในตอน “โสบนเตียง” (กำกับโดย ภาณุมาศ ดีสัตถา) เซ็กซ์คือชีวิตคู่ผ่านมุมมองของชายวัยกลางคน, “รักต้องลุ้น” (กำกับโดย ศาสตร์ ตันเจริญ) เซ็กซ์คือการเล่นเกมผ่านมุมมองของคนรุ่นหนุ่มสาว และ “ปรารถนา” เซ็กซ์คือการแลกเปลี่ยนความสุขผ่านมุมมองของหญิงสาววัยทำงาน

            ตอนที่จะนำมาเขียนถึงเพียงเรื่องเดียวคือตอนสุดท้ายของหนังในชุดนี้ และถือเป็นตอนที่น่าสนใจที่สุดในงานชิ้นนี้คือ ปรารถนา ของ กิตติยาภรณ์ กลางสุรินทร์ ผู้กำกับหญิงเพียงคนเดียวของโครงการชุดนี้ ตัวหนังมีพล็อตเรื่องง่าย ๆ เกี่ยวกับความปรารถนาที่ซ่อนเร้นของ ส้ม (ลักขณา วัธนวงส์ศิริ) หญิงสาวซึ่งทำงานในร้านนวดแผนโบราณบริเวณถนนข้าวสาร

            หนังเปิดเรื่องอย่างมีนัยยะด้วยภาพถนนข้าวสาร ช่วงต้นวันที่ยังไม่คราคร่ำด้วยผู้คน ถนนอันเปิดโล่งประดับประดาด้วยธงชาติไทยตลอดแนวที่แขวนตลอดแนวเสาไฟฟ้า ขณะส้มเริ่มเข้าไปยังที่ทำงาน

            จากนั้นเราก็จะได้เห็นสิ่งที่มีลักษณะคู่ตรงข้ามกัน หรือตั้งคำถามในความขัดแย้งอยู่ตลอดเวลาผ่านถนนสายนี้ ตั้งแต่ชาวไทย/ชาวต่างชาติ, ร้านนวดแผนโบราณที่อยู่ชั้นถัดจากร้านสักที่ต่างวัฒนธรรมแต่ขายความเป็นตะวันออกเหมือนกัน, อาชีพหมอนวดที่เน้นเพื่อสุขภาพแต่สื่อความรู้สึกทางเพศเข้ามาปะปน, ความรู้สึกปรารถนาของหญิงสาวสองวัยที่เลือกกระทำต่างกัน

            การใช้ดนตรีประกอบของหนังยังช่วยตอกย้ำมุมมองดังกล่าว ร้านนวดของ ป้าศรี (วาสนา ชลากร) เปิดเพลงไทยลูกกรุงคลอเคล้าพร้อมบรรยากาศดูเย็นสบาย ผ่านการบริการที่ขายความเป็นไทย อันขัดกันอย่างรุนแรงกับเสียงแวดล้อมจากภายนอกที่กำลังเปิดเพลงเต้นรำยุคใหม่แสนอึกทึก คละคู่ไปกับสรรพเสียงจอแจจากผู้คน

            เช่นเดียวกับตัวถนน ซึ่งกลายเป็นย่านที่ต้อนรับนักท่องเที่ยวอย่างเอิกเกริกอันขึ้นชื่ออย่างถนนสายนี้ ที่อยู่ใกล้บริเวณเกาะรัตนโกสินทร์ ถนนข้าวสาร จัดเป็นสถานที่ซึ่งสะท้อนลักษณะการครอบงำของลัทธิอาณานิคมยุคใหม่ได้เป็นอย่างดี จากการมุ่งผลด้านเศรษฐกิจด้วยการท่องเที่ยว ซึ่งสะท้อนว่า แนวคิดดังกล่าวได้สร้างอคติที่ครอบทับความเชื่อแก่ภาครัฐและประชาชน ซึ่งยังเลือกเอาเอกเอาใจตามความต้องการของชาวต่างชาติอยู่ จนขาดอิสระทางความคิด และพื้นที่อันแสดงอัตลักษณ์ของผู้คน (แม้บริเวณดังกล่าวจะไม่เด่นชัดมากถึงขั้นที่คนไทยอาจถูกกีดกัน หรือได้รับการดูแคลนจากคนชาติเดียวกันเหมือนในอีกหลายสถานที่ท่องเที่ยวของประเทศ)

            น่าเสียดายที่บางบทสนทนาตัวหนังเองก็เหมือนจะมีเจตนาบอกสารบางอย่างชัดไปบ้าง เช่นเดียวกับความสั้นของเรื่องที่ทำให้รายละเอียดตัวละครอย่างป้าศรีมีน้อยกว่ามาก เรารู้เพียงเธอคือตัวแทนของหญิงสาว ที่ยังพิสมัยเอกลักษณ์ของไทยยุคเก่า ผ่านรสนิยมและการแต่งกาย และรอคอยคนรักชาวต่างชาติที่คงไม่มีวันหวนกลับ และทำให้ฉากตัดสลับระหว่างส้มดูขาดพลังไปพอสมควร

            อย่างไรก็ตาม ความกล้าหาญในการใส่ฉากให้ตัวละครระบายความปรารถนาทางกาย ด้วยการช่วยตัวเองอย่างยาวนานโดยไม่มีการตัด และเลือกตัดสินใจเข้าใช้บริการร้านสักเพื่อทำการสักร้านนกยูงบริเวณใกล้จุดซ่อนเร้น นับเป็นสัญลักษณ์ที่สื่ออารมณ์ทางเพศ อันเป็นการรุกของหญิงสาวคนหนึ่งเพื่อบอกว่าเธอคือมนุษย์ที่มีอารมณ์เช่นเดียวกับเพศชาย และเธอก็ไม่รั้งรอที่จะหาทางตอบสนองมันกับ อิฐ (วรินทร ญารุจนนท์) เจ้าของร้านสัก ชายที่เธอสนใจ แต่อาจด้วยสถานภาพบางอย่างทางสังคมจึงไม่อาจแสดงความรู้สึกอย่างตรงไปตรงมาได้

            แม้จะมีการสร้างจังหวะที่ต่างกัน แต่ช่วงเวลาดังกล่าว ผู้กำกับก็เจตนาสร้างให้เป็นฉากที่เร้าอารมณ์ทางเพศ ไม่ต่างกับฉากที่อิฐเข้าไปใช้บริการนวดกับเธอ เปรียบแล้วก็ต้องเรียกว่า เขาเลือกใช้เธอได้ เธอก็เลือกใช้เขาได้เช่นกัน โดยในฉากนวดซึ่งเป็นมุมมองของเพศชายแฝงความรู้สึกตื่นเต้น หวือหวา หากการสักของฝ่ายหญิงกลับดูสงบ เยือกเย็น

            หากการเมืองคือการสร้างความสมดุลให้กับผลประโยชน์ของทุกฝ่าย การมุ่งปรนเปรอให้กับผู้อยู่เหนือกว่าในโลกทุนนิยม (ซึ่งเราอาจนับได้ว่าเป็นเพศชาย) การยอมศิโรราบหรือโน้มนำตามเพียงถ่ายเดียวของไทยเช่นเดียวกับที่ป้าศรีนั่งรอคอยคนรักของตน ย่อมเป็นวิธีอันขาดพลวัตร และในเมื่อเราไม่สามารถหนีมันพ้น การแลกเปลี่ยนหรือหนทางแสวงหาผลประโยชน์ซึ่งกันและกันย่อมจะเป็นทางออกที่ดีกว่า ดังเช่นที่ส้มเลือกกระทำ

            หนังจบด้วยการให้ตัวละครเดินออกมาด้วยความรู้สึกปลดปล่อย ปราศจากการผูกมัด ไม่ต้องอึดอัดคับข้องอีกต่อไป ในยามค่ำคืนที่เริ่มร้างไร้ผู้คน มีเพียงแสงไฟวิบแวมจากร้านรวงที่ยังไม่ปิดจากด้านหลัง เธอสูบบุหรี่เช่นที่เรามักเห็นตัวละครบุรุษเพศส่วนใหญ่ทำเมื่อเสร็จสมอารมณ์หมายบางประการ แม้จะไม่มีสายตาใครให้ต้องแคร์ แต่โดยที่ไม่ต้องซ่อนเร้นการกระทำบางอย่างในห้องน้ำ ไม่ใช่สิ่งที่เกิดในร้านสักอันปิดห้องหับมิดชิด

            แน่นอนว่า แสงไฟ และควันบุหรี่เล็ก ๆ ของส้มย่อมต่างจากป้าศรีที่นั่งทอดอาลัยยามค่ำคืนในร้านเพียงลำพัง มองความเปลี่ยนแปลงผ่านแสงสีในถนนสายนี้ และใช้มันเป็นหนึ่งในเครื่องมือบรรเทาทุกข์ความรู้สึกปรารถนาที่ไม่เคยได้รับการปลดปล่อยมานานหลายสิบปี

ยัติภังค์ (tuchchai@hotmail.com)

 
Vol. 7 / Issue 82 / Apr 2014
Movie Reviews

All site contents copyright © Since July 2007. All Rights Reserved by Home Media Co., Ltd.

เลขที่ 333/22 ซอยประชาชื่น 10 แขวงทุ่งสองห้อง เขตหลักสี่ กรุงเทพฯ 10210
โทรศัพท์ 0 2954 1241-2 , 08 6509 7777 โทรสาร 0 2954 1241-2

 

Home l Contact Us l About Us l Media Play l United Home Entertainment l Catalyst Alliance (Thailand)